111
Nota de 2003: Este texto, aínda que revisado, remite a unha publicación do ano 1993. Desde esa data realizáronse e publicáronse importantes estudos sobre esta autora. Destacamos os realizados na Universidade de Santiago de Compostela, algúns dos cales foron considerados na revisión deste texto e nos outros capítulos do presente volume. Canto á cidade natal da escritora, esperamos con sumo interese tanto as actividades da Fundación Pardo Bazán como a edición de La Tribuna que dirixirá o profesor da Universidade de A Coruña o Dr. J. M. Paz Gago.
112
Ibidem, pp.426 e ss. (especialmente p. 431).
113
Remitimos aos estudos do profesor J. PAREDES NÚÑEZ citados neste estudo.
114
Opus cit., pp. 115 e ss.
115
«Emilia Pardo Bazán e a realidade galega», La Voz de Galicia, 15-XII-1983.
116
Non podemos menos que evocar o final do ataque firmado por «Un militar» en «Al pie de la Torre de los Lujanes» (M. G. Hernández, Madrid, 1890) en concreto na p.62.
117
Nuevo Teatro Crítico, Año I, n.º 3, marzo 1891 (Vid.. L. SCHIAVO, Opus cit., p. 200.)
118
Este estudio, aínda inédito, baixo o título «Sobre a discutíbel lusofilia de Pardo bazán ou de como don Emilia noné propiamente María Guavaira» foi presentado, nunha primera versión, no «Congreso de Estudos Galegos», Universidade de Barcelona, 2003.
119
«La lusofilia de D.ª Emilia Pardo Bazán», in Homenaje Universitario a Dámaso Alonso, Gredos, Madrid, 1969.
120
P. VÁZQUEZ CUESTA, A Espanha ante o «Ultimátum», Livros Horizonte, Lisboa, 1975.